O syndromie króliczej nory na dyskusyjnym kole FORUM

To był ważny temat! O syndromie króliczej nory była mowa na spotkaniu w dniu 20 I 2026 r. w ramach Koła dyskusyjnego FORUM działającego na Łowickim Uniwersytecie Trzeciego Wieku.

Prowadzący te spotkania Michał Boczek zaproponował taki temat z uwagi na to, że we współczesnym cyfrowym świecie mediów społecznościowych, a szczególnie w erze sztucznej inteligencji, użytkownicy nie zdają sobie sprawy, że wpadają w coraz głębsze,  często szkodliwe zakamarki internetu.

Syndrom króliczej nory dotyczy osób, które fascynują się wszelkimi teoriami spiskowymi i dają im wiarę bez sprawdzania ich prawdziwości. To zjawisko psychologiczne i cyfrowe, w którym osoba, zaczynając od jednego, pozornie niewinnego tematu, wciągana jest przez algorytmy i własne zainteresowania w coraz głębsze, powiązane i często szkodliwe treści, tracąc poczucie rzeczywistości i balans. Jest to proces trudny do przerwania, prowadzący do izolacji, lęku i utrwalania fałszywych przekonań.

Co robić, żeby nie wpaść w tę pułapkę zwaną „króliczą norą”?

Oto kilka kluczowych sposobów:

1. Świadome zarządzaj czasem i uwagą

• Stosuj zasadę limitu czasu: wyznacz konkretną ilość czasu na przeglądanie social mediów lub szukanie informacji.
• Wyłącz powiadomienia: to Ty masz decydować, kiedy wchodzisz do sieci. Facebook, Instagrama YouTube są tak zaprojektowane, by wciągać!
• Nie klikaj „następny” w nieskończoność.

2. Włącz krytyczne myślenie i weryfikację

• Stosuj tzw. czytanie lateralne (boczne): jeśli znajdziesz kontrowersyjną lub zaskakującą informację, nie czytaj tylko jej. Opuść obecną stronę, otwórz nową kartę i sprawdź, co o tym temacie piszą inne źródła.
• Sprawdzaj wiarygodność źródła: zanim uwierzysz w szokujący artykuł, sprawdź, kto go opublikował i czy inne wiarygodne portale o tym piszą.
• Uważaj na emocjonalne nagłówki: dezinformacja bazuje na strachu, gniewie i silnych emocjach, aby przyciągnąć uwagę.

3. Zmień nawyki przeglądania

• „Parking lot” na linki: jeśli znajdziesz coś interesującego, ale niezwiązanego z tematem, zapisz link w pliku, zamiast klikać w niego od razu.
• Rozgraniczaj źródła: nie opieraj się tylko na jednym portalu czy jednej platformie społecznościowej, śledź różne punkty widzenia.
• Wiedz, czego szukasz: zanim zaczniesz wyszukiwanie, zdefiniuj, co jest celem Twoich działań, aby zakończyć je w odpowiednim momencie.

4. Regularnie czyść historię i pliki cookies, a wtedy algorytmy będą miały mniejszą wiedzę o Twoich zainteresowaniach i będą słabiej profilować podsuwane treści.

Podsumowując: jeśli poczujesz, że tracisz poczucie czasu lub zaczynasz wierzyć w teorie spiskowe – weź głęboki oddech, zamknij kartę i odejdź od ekranu.