O łowickich Sybirakach na I spotkaniu z historią

Właśnie 11 listopada 2025 r., w 107. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, opowiemy o niezwykłej lekcji historii, jaka odbyła się na Łowickim Uniwersytecie Trzeciego Wieku w ramach zajęć pn. Spotkania z historią w dn. 8 X 2025 r. 

Sala lekcyjna w dawnej szkole wypełniona uczniami „nieco” starszymi, niż ci dawniej się tu uczący… Wszyscy w ławkach, a na nich zeszyty i długopisy. Zabrakło krzeseł, więc donoszono je z magazynku. Kiedy chcą o coś zapytać lub opowiedzieć, podnoszą rękę i wstają… Panuje cisza i skupienie. A kiedy temat się rozwija i Profesor opowiada o trudnych losach łowiczan, których znają lub znali, ich oczy stają się błyszczące…

To były pierwsze zajęcia w nowym roku akademickim 2025/2026. Prowadzący je wykładowca Krzysztof Jan Kaliński, do którego niemal wszyscy zwracają się „Panie Profesorze”, przybliżył studentom-seniorom sytuację polityczną w Polsce we wrześniu 1939 r., która zawsze będzie kojarzyła się z agresją niemiecką i sowiecką na naszą Ojczyznę  (17 września). 

W przyjmujący sposób opowiadał o losach tysięcy Polaków deportowanych na Syberię i do innych obszarów ZSRR właśnie po tej dacie. Określenie „Sybiracy ”odnosi się również do potomków zesłańców i do osób zainteresowanych ich historią i losem, a organizacją ich skupiającą jest Związek Sybiraków. Profesor w szczególny sposób przybliżył im postaci łowickich Sybiraków: Jerzego Jurewicza, Danuty Mielczarskiej, Jerzego Piskuna, Janiny Rychlewskiej,  Janiny Straszyńskiej i wielu innych.

Dużo czasu poświęcił Danucie Mielczarskiej, która przez wiele lat pełniła funkcję prezesa Związku Sybiraków w Łowiczu, dbając o pamięć i świadectwo losów zesłańców. Była ona także członkiem  społeczności Łowickiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku (od 2015 r.), gdzie w grupie „Nowa Fala” rozwijała swoją pasję malarską. Data jej śmierci – 17 IX 2025 r. – był niemal symboliczny.

Profesor K. J. Kaliński opowiedział też o zainicjowanych przez niego w I Liceum Ogólnokształcącym im. J. Chełmońskiego w Łowiczu  obchodach Dnia Sybiraka, o sprowadzonych z Kazachstanu do Łowicza 18 rodzinach polskiego pochodzenia, którzy znali nasz kraj z opowieści przodków i do którego tęsknili. W ten sposób utrwalano wśród młodzieży pamięć o trudnych losach Polaków zesłanych w głąb ZSRR.

Przebieg wykładu był pełen emocji. Losy swojej rodziny, również deportowanej, ze wzruszeniem wspominała Jadwiga Świątkowska, słuchaczka ŁUTW, z kolei K. J. Kaliński opowiedział o swojej rodzinnej podróży (z 4 małych dzieci) na Białoruś, by odwiedzić miejsce, które poznał z opowieści łowickich Sybiraków.

W czasach, gdy Rosja, mająca imperialistyczne zapędy, prowadzi wojnę na Ukrainie, pamiętajmy o minionej historii.

Niech żyje wolna i niepodległa Polska.

Spotkania z historią” na Łowickim Uniwersytecie Trzeciego Wieku odbywają się co 2 tygodnie, we wtorki w godzinach 13.00 – 14.30. Cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem z uwagi na tematykę i formę przekazywania im wiedzy historycznej, dlatego frekwencja na nich jest zawsze wzorowa.